Nė Detroit, jeton dhe punon njė komunitet shqiptarė, pėrgjethėsisht shumė aktiv dhe i pėrkushtuar pėr ēėshtjen kombėtare. Nė kėtė komunitet, qė ngelet si mė tė organizuarit, pas atij qė jeton e vepron nė New York, e rrethinat e tij, ka gazeta e revista, nė gjuhėn shqipe. Ka televizione dhe radioprograme nė gjuhėn shqipe . Ka lokale dhe klube shqiptare. Ndodhen dhe dy statujat e dy figurave mė tė rėndėsishme kombėtare. Ajo e heroit legjendar tė kombit tonė Gjergj Kastriotit Skėndėrbeut, dhe statuja e Nėnės Terezes,ose Nobelistes shqiptare, gruas sė famėshme, bamirses dhe humanistes sė madhe nė tė gjithė botėn.

    Por, ajo qė tėrheq mė shumė vėmėndjen, dhe qė deri tani ėshtė e pa arritėshmė, ndoshta edhe ndėr vendbanimet mė tė mėdha shqiptare nė Amerikė, ėshtė Kisha Katolike Shqiptare "Shėn Pali" nė qytetin Rochester Hills afėr Detroitit. Atė me plot gojėn kur sheh nga afėr - mund t'a tharrėsėsh "Katedralja Shqiptare nė Amerikė" . Ajo shfaqet madhėshtore nė faqen e njė kodrine me plot gjelbėrim, dhe dallohet pėr vlerat e saj kulturore dhe fetare, duke i dhėnė me tė drejt edhe kėsaj pjese tė qytetit njė bukuri tė mahnitėshme e tė rrallė. Aty tė thonė besimtarėt ėshtė shtėpia e Zotit, shtėpia ku luten e falen me mijėra besimtar shqiptarė.

    Kishėn Katolike Shqiptare "Shėn Pali" nė Rochester Hills afėr Detroitit, e kanė llogaritur si qėndrėn mė tė madhe katolike shqiptare nė Amerikė, dhe si njė ndėr kishat mė tė mėdha nė tė gjithė territorin e Amerikės. Nė Amerikė, (Michingan) ajo mbledh rreth vetes mė shumė antarė se ē'do institucion tjetėr fetar nė SHBA-s. Rreth kėsaj kishe, qė numėron me mijra familje emigrantėsh shqiptarė, i gjenė tė bashkuar shqiptarėt jo vetėm nė ritetet fetare tė kėtij komuniteti fetar(katolik), por edhe nė atė gjitha aktivitetet kombėtare nė kėtė zonė tė SHBA-s, tė populluar mjaft kohėt e fundit nė SHBA-s. Njė opinion i disa besimtarve tė kėtueshėm,- na tha,-  se nė shtetin e Miēiganit banojnė mė shumė se 150 mijė shqiptarė.

   Udheheqės shpirtėror i kėsaj Kishe ėshtė njė ndėr figurat katolike mė tė njohura , jo vetėm kėtu nė SHBA, por edhe nė atdhe. Meshtari Dom Anton Kēira,erdhi nė krye tė kėsaj kishe nė vitin 1989. Shkrimtari, dhe publicisti ynė Tomė Miraj, nė njė artikull tė vetin nė mars tė vitit 2000, duke folur pėr disa nga figurat mė shėmbullore tė kėsaj kishe katolike shqiptare nė Amerikė, e pėrshkruan ardhjen e Dom Anton Kēirės, nė krye tė Kishės Katolike Shqiptare nė 1989, duke thėnė se; "Nga Altari i Kishės"Shėn Pali" besimatėrt katolik u mbushėn thellė nė shpirt, kur dėgjuan fjalėt e para tė predikimit nga meshtari i porsa-ardhur nga vend -lindja:"Vdekja e Komunizmit, ėshtė liri e popullit". Dhe vet-pyet autori: " Ē'do fjalė tjetėr, ndoshta do tė ishte e tepėrt pėr tė pėshkruar ndjenjat e zjarrta atė moment, pėr mė se 1500 besimtarėt e pranishėm, tė cilėt mė teper se asnjeher tjeter, e ndjenė se para tyre kishin njeriun e Zotit, dhe zėmrėn e patriotit. Qė atė moment, Dom Anton Kēira kishte fituar zemrat e besimtarve pėr t'i udhėhequr me nder para Zotit e kombit tė tyre",- thotė zoti Tomė Miraj.

 Si lindi nevoja e ngitjes sė kishės madheshtore "Kisha Katolike Shqiptare "Shėn Pali"

     Meshtari dhe famullitari i kėsaj Kishe, dom Anton Kēira "rrefehet" duke thėnė se :"Kisha e parė nė qytetin  Rochester Hills tė Michinganit, me rritjen e tejskajshme tė komunietit shqiptarė nė kėtė zonė, tashmė ishte e vogėl pėr tė pėrmbushur kėrkesat e famullisė dhe tė vet besimtarve." Dhe, kėshtu Dom Anton Kēira, i dha idenė besmitarve se duhej patjeter ndėrtimi i njė ndėrtese tė re, Kishe nė pėrputhje me kėrkesat e besmtarve nė qytetin Rochester Hills . Ide, kjo qė shumė shpejt gjeti pėrkrahejn dhe mbėshtetjen e pa kursyer tė tė gjithė besmtarve tė kėsaj zone. Pas njė viti e pak , me shumė punė dhe njė agazhim tė madh tė vetė liderit fetar tė kėsaj Kishe Dom Anton Kēirės dhe antarėve tė famullisė sė tij, u ndėrtua Kisha e Re nė Rochester Hillis. Kishė, kjo e cila u pėrurua me dhėnjen e njė meshe e kryerjen e bekimit mė 1 shtator 2002. Dhe shėnojė kėshtu sipas tė dhėnave ngritjen nė kėtė pjes tė SHBA-s, "east coast" njė ndėr veprat fetare me tė mėdhat.

   Duke vizituar kėto ditė kėtė kishė u takuam edhe me Meshtarin dhe famullitarin e kėsaj Kishe, dom Anton Kēirėn, i cili kujton me plot nostaligji, se:" Ajo ditė  i ngjante njė dite feste jo vetem fetare, por edhe kombėtare, pasi ngjyrat kombėtare kuq e zi - dhe muzika e veshjet karaktersitke nuk munguan, gjatė pėrurimit dhe bekimit tė Kishės sė re, e cila shtroi edhe njė darkė tė nderit, tė mbajtur po atė mbrėmje nė lokalet e kishės. Nė kėtė ceremoni inagurale atė ditė, ishin tė ftuar edhe disa nga figurat fetare nga mė tė shquart nga trojet etnike, nga Kosova, Mali i Zi, Maqedonia, Shqipėria si dhe diaspora."

    Duke lexuar tekstet kishtare tė cilat shkruajn pėr kėtė kishė shqiptare nė Amerikė, lexojmė se pėr ndėrtimi i kėsaj Kishe; qė konsiderohet si nga mė tė mėdhat, nė tė gjithė botėn shqiptare, ajo kushtojė mbi 10 miljon dollarė amerkan. Katėr miljon dollar janė marrė kredi nga dioqeza, dhe rreth 2 miljon e 800 mijė dollar, i mblodhi kumuniteti shqiptaro-amerikan. Kisha e vjetėr u shit pėr njė miljon e 800 mijė dollar.

    Meshtari dhe famullitari i kėsaj Kishe, dom Anton Kēira, gjatė bisedes na tregon katalogun kishtar ku thuhet se Objekti ėshtė i ndėrtuar nė njė sipėrfaqe prej 49 mijė"square feet", "katrore tė matur me kėmbė" sipas njėsis sė matjes nė Amerikė. Vetė objekti i Kishės, zė njė sipėrfaqe prej 19 mijė square feet", "katrore tė matur me kėmbė" . Kisha e Re, pėrveē sallės kryesore, tė lutejs ka njė sall me 1875 ulse pėr besmtarėt, e cila nė raste te veēanta ēohet nė nje kapacitet qė mund tė mbaj edhe 2.500 deri nė 3.000 besimtarė.

    Kisha ka 6 klasa pėr mėsim, ka restorantin me qindra ulėse, sallėn pėr bankete qė zė rreth 850 vet , e cila shfrytėzohet pėr dasma, gazmende, dhe okazione tė ndryshme ēdo gjė nė shėrbim tė besimtarve. Ka kuzhinėn me tė gjitha paisjet e nevojshėme, deri tek furrat e mėdha pėr pjekjen e qingjave dhe tė gicave. Ka librarinė, me njė numėr tė madh librash, ka katėr zyra pėr meshtrim dhe ka shoqatėn e Kishės"At Gjeregj Fishta", ka dhomėn e tubimit ku mund tė rrinė deri nė 1000 veta, e tjer. Kisha ka dhe njė ambjet tė jashtėm sportiv e rekreativ shumė funksional me fusha futbolli dhe volejbolli e basketbolli si dhe parkingun.

    Shtėpia e meshtarve qė ka vlerė rreth dy miljon dollarė, u ngritė kryesishtė, me punėn vullnetare tė bshkėatdhetarve tanė, nėn udhėheqjen e kompanisė "Adrian Buildig", pronė e Prenk Gojēaj. I i cili, pėr ndėrtimin e Kishės, vetė dha i pari 30 mijė dollarė. Kėshilli pėr ndėrtimin e Kishės sė Re, pėrbėhej nga: Vasel Nicaj, kryetar i kėtij kėshilli qė ka dhėnė 31 mijė dollarė, Prenk Gojēaj, Gjon Gjoēaj, Tony Junēaj, Fran Ivezaj, Gjok Dedvukaj, Dom Anton Kēira, dhe Nue Ivezaj.

    Nė oborrin e kėsaj kishe ngrihet edhe pėmendorja i Gjergj Kastriotit, e cila ka sjellur nė mjediset e jashtme tė Kishės sė Shėn Palit nė Rochester Hills tė Michiganit, Krujėn legjendare,ose Tiranėn e sheshit Skėnderbeu,, Lezhėn e varrit tė Skėnderbeut, ose ato fushbetetjat, ku Heroi Ynė Kombėtar, i thuri kombit tonė vetėm lavde. Ky monument historik shqiptar nė Amerikė, u inagurua mė 24 shtator 2006, nė njė ceremoni ku mori pjesė edhe ish presidenti i Republikės sė Shqiperise Alfred Moisiu,. Ndėrsa Kardinal Maida, ka mbajtur atė ditė meshėn celebruese tė kėsaj ngjarje historike, pėr shqiptaret qė ndodhen nė kėtė shtet. Por, edhe mė gjerė. Pasi ėshtė hera e parė qė Heroi Kombėtar i shqiptarėve “prek“ tokėn amerikane, falė vullnetit tė mirė, kontributit dhe kėmbėnguljes sė shqiptarėve tė komunitetit katolik tė Shėn Palit, komunitet ky qė po drejtohet prej mė shumė se 19 vjet nga i pėrndrituri Dom Anton Kēira.

     Me vendosjen e statujes, nė oborrin e Kishės sė Shėn Palit, afėr Detroitit(Miēigan) Heroi Ynė Kombėtar Gjergj Kastrioti Skėnderbeu, u ngjit nė piedestalin e tij nė hyrje tė Kishės Katolike tė Shėn Palit. Gjė qė ndodhi nė njė vend qė prej vitesh ishte kthyer edhe nė njė Qendėr patriotike, atdhetare dhe kulturore, e njohur jo vetėm nga shqiptarėt e Amerikės, por edhe nga shqiptarėt brenda dhe jashtė Shqipėrisė. Monumenti ėshtė vepėr e skulptorit tė njohur Kreshnik Xhiku, i cili punon e jeton nė Amerikė prej vitesh dhe, i cili ka fituar disa ēmime tė rėndėsishme me punimet e tij. Statuja e Skėnderbeut nė oborrin e kishės sė Shėn Palit, ėshtė i ngjashėme me monumetet qė ndodhen nė Tiranė, Krujė dhe Prishtinė, dhe me njė lartėsi qė i pėrafrohet dhjetė metrave.

    Nisma pėr tė ardhė deri tek vendosja e kėsaj vepre e ka zanafillėn, nė vitin 2005 (nga fillimi i vitit ), kur kremtohej 600- vjetori i Lindjes sė Heroit. Pėr kėtė gazetari e publicisti i njohur Pjetėr Jaku, botuesi i revistės “Kuvendi”, shkruante ato ditė se, mesojmė se kjo ide u dha nė pėrkrahje tė kremitmeve madhėshtore, por qė nuk u relaizua nė kohė, pasi vepra merrete disa muaj pėr t’u punuar e derdhur. Pėrkujtimi vetėm me leksione,- vazhdon Jaku, sipas bisedės qė ai ka bėrė me njė nga anėtarėt tė kėshillit pėr ndėrtimin e statujės, u duk shumė pak pėr kėtė Hero me pėrmasa ndėrkombetare. Kėshtu,- vazhdon ai,- i propozuam Kėshillit tė Kishės dhe patėm pėrkrahjen e mbeshtetjen e plotė tė famullitarit tė kėsaj Qėndre, Dom Anton Kēira, megjithė vėshtirėsitė qė kishte ky objekt i ri. Mė pas, kordinuam veprimet tona, dhe bėmė tė mundur, qė ky Hero - Skėnderbeu, tė jetė edhe nė mjedisin tonė, ku ēdo javė vizitohet nga mė shumė se 2000 besimtarė, veē aktiviteteve kulturore.

   Sipas historisė sė re tė Kishės Katolike Shqiptare "Shėn Pali", thuhet se nė ndėrtimin e Kishės, ndihmuan edhe besimtarėt shqiptarė tė fesė Muslimane nga kjo zonė. Edhe njė amerikan pėrmendet nė ndihmat e dhėna, dhe ai ėshtė biznesmeni i fuqishėm Charles Becker. Kisha Katolike Shqiptare "Shėn Pali"  nė Detroitit - qytetin Rochecter Hills, ėshtė sot, pas afro gjashtė  vjetėve tė inagurimit, jo vetėm njė qėndėr fetare por, edhe kombėtare, e cila po i plotėson mė sė miri tė gjitha nevojat e bashkėatdhetarve tanė nė Amerikė. Kėtu nga data 3 deri mė 6 korrik 2008 u zhvillua edhe Festivali i Pare Folkolirk i Diaspores Shqiptare ne SHBA-es. Aktiviteti  kulturor i vitit, dhe i veēanti ne mergaten shqiptare, ne shtetin e Miciganit.