Bashkëqeverisja me mohuesit e gjenocidit model aksidental në demokracinë pluraliste

Rotacioni i pushtetit Mal Zi si rezultat i zgjedhjeve parlamentare me 30 gusht 2020, nga shumë analistë ështëvlerësuar si sfidë për shumicën e re parlamentare  përfunksionimin dhe qëndrueshmërinë  skenën politike. Njëqasje e tillë  bazohej koalicionin  e shumicës parlamentare  përbëhet nga shumë subjekte politike me programe dheide ndryshme,  jep për kuptuar se do ketëmospajtime marrjen e vendimeve   ndryshme, duke sjellë krizë parlamentare  dhe qeverisëse, dukuri e cila ështëe pranishme muajt e fundit këtë mjedis, me mundësi reale ndryshime qeveri apo zgjedhje parakohshmeparlamentare

Nga Nail  Draga

Si dëshmi autentike një konstatimi tillë kemi bëjmë me votimin e Rezolutës për gjenocid Srebrenicë Kuvendin e Malit Zi me 55 vota për, 19 kundër dhe 7 abstenime(17.6.2021),  qe ka ndikuar vazhdimin e ndarjëve politike Mal Zi.

Qendrimi i tillë mohues i deputetëve serb, dëshmon se Mal Zi vazhdon  sindromi serb ndaj luftërave zhvilluara ish-Jugosllavi ku gjenocidi Srebrenicë mbetën rast i veçantë përtërë Europën pas Luftës Dytë Botërore.

Por, duke marrë parasysh se popullsia me përkatësi serbe Mal Zi përbën rreth 1/3 e popullsisë përgjithshme kemi bëjmëme çështje e cila mbetet shqetësuese, si për momentin aktual dhe ardhmën. Sepse vetëm politika serbe nuk ka pasur guxim pranoj gjenocidin i cili ka ndodhur vitin 1995 Srebrencië, sepse  qendron ndërgjegjën  kolektive atyre e kryen  dhe atyre nuk e parandaluan. Pikërisht lidhje këtë çështjeditë parë përfaqësuesi i Bashkimit Eurpoian(BE), JosepBorell, “ia ka bërë qartë Serbisë, se Srebrenicë  ka ndodhurgjenocid dhe se kush nuk e pranon atë nuk ka vend familjenevropiane”.

Pikërisht n ndarje e tillë politike do ndikojë raportët mes konstituentëve dhe stabilitetit qeverisjës aktuale Mal Zi. Nuk ka dilemë se do jetë vështirë  njëbashkëqeverisje stabile me ata cilët mohojnë gjenocidin, sepsekemi bëjmë me një model panjohur pluralizëm.

Krizë  qeveritare dhe parlamentare

Pikërisht një votim i tillë ishte shkas për paraqitjen e turbulences politike kryesisht nga ana e Frontit Demokratik(DF), sepse atajanë deklaruar publikisht se qeveria aktuale nuk ka mbeshtetjene tyre. Dhe jo vetëm kaq, sepse ata momentalisht janë duke bojkotuar edhe parlamentin deri sa sqarohen disa çështje raportëve kuadër shumicës parlamentare. Një qendrim i tillë paraqet  një situatë veçantë e panjohur deri tash, është kundër vullnetit qytetarëve cilët votuan ndryshimin  zgjedhjet e 30 gushtit 2020.

Në sajë rrethanave aktuale politike Mal Zi, nuk kadilemë se n veprim i tillë është favor DPS-it nga del se DF vepron kundër interesave marrëveshjes shumicësparlamentare aktuale, por interesave individëve ndryshëm.

Ndryshime qeveri apo zgjedhje reja

Pavarësisht animoziteteve  dhe turbulencave politike mesindividëve apo subjekteve politike

çështja e qeverisjes mbetet trajtohet si përparësi dialog dhekompromis nga ana e shumicës parlamentare. Vetëm me qasjerealiste   favor parimeve demokratike duke dëshmuarvullnet politik mund gjindet zgjidhje optimale për qeverisur.

sajë situates momentale del qartë se gjithë përbërësit e koalicionit qeveritar del qartë se si zgjidhje mbetën ndryshimi qeveri, qeveri teknike apo zgjedhje parakohshmeparlamentare.

Por, pasi deri tash janë mbajtur dy takime kuadër koalicionit shumicës parlamentare, nuk ka dilemë se takimi itretë do mbahet këto ditë do përcaktojë edhe fatin e kësaj qeverie dhe shumicës parlamentare.

Përgjegjësia e opozitës për kaluarën

sajë praktikës politike ato mjedise ku ka ndodhurrotacioni i pushtetit, roli i opozitës mbetën i veçantë, sajë qendrimit dhe veprimit politik. Kryesisht kemi bëjmë me qendrimin kritik  ndaj pushtetit, duke vendosur fokusveprimet e dëmshme kuadër qeverisjës.

Por, këtë aspekt Mal Zi kemi rast veçantë, sepseopozita aktuale, ka qenë pushtet për tridhjetë vite, andaj e ka vështirë pajtohet me fatin e humbjës pushtetit, andaj i mungon qasja opozitare skenën politike Mal Zi. Duke marrë për bazë qeverisjën e tyre për tre dekada, ata mbajnëpërgjegjësi për devijimet e zhvillimëve përgjithshme vend.Pikërisht, nga një konstatim i tillë, ata nuk kanë drejtë morale kritikojnë pushtetin aktual, sepse ata kanë trashëguar prej tyreprivatizimin e dështuar, korrupcionin dhe devijimet e ndryshmeme pasoja mëdha shoqërore.

Përveç konfrontimeve verbale politike mes pozitës dheopozitës, një dukuri e tillë është e pranishme edhe kuadër shumicës parlamentare ne mes Froniti Demokratik(DF) dheDemokratëve Malit Zi(DCG), ka bëjë me egoizmindhe gjelozinë partiake për dominimin skenën politike elektorati votues kryesisht ortodoks këtë mjedis.

Përvoja e deri tashme politike dëshmon se sindormi i liderizmitmbetën çështje për hulumtim, sepse  egoizmi dhe atavizmi mbesin dukuri te autokracisë janë dëmshme përdemokracinë parlamentare. Dhe një situatë aktuale politike Mal Zi, nuk kemi qeveri qëndrueshme sepse  qeveria sulmohet si nga opozita dhe një pjesë e  pozitës(DF), duke qenë rast i rrallë demokracinë pluraliste.

mes konslodimit apo dekompozimit

një situatë tillë konfuze dhe me animozitete kuadër shumicës parlamentare ka gjasa përfitojë  opozita aktuale e veçanti DPS-i e cila vepron për tu konsoliduar pas kalimit opozitë, andaj do përdorë gjitha mekanizmtat dhe përvojënpolitike  për përfituar  nga mungesa e unitetit shumicësparlamentare.

Pavarësisht paknaqësi kuadër shumicës parlamentare, analistë ndryshëm vlerësojnë se duhet gjetur zgjidhje do ishte kompromis i pranueshëm për gjithë. Një veprim i tillë do dëshmojë se rotacioni politik i pushtetit nuk ishte rastësi porshprehje e vullnetit qytetarëve për ndryshim.

kundërtën Mal Zi do kemi një vjeshtë nxehtëpolitike   do jetë test i veçantë për shumicën parlamentare, mes konsolidimit apo  dekompozimit  politik.      

(Korrik  2021)

Furra Tahiri